Từ khóa: ArtTech Fusion, công nghệ và nghệ thuật, phát triển bền vững, thế giới ảo
Nằm trong hoạt động chia sẻ và lan tỏa kiến thức học thuật thuộc chuỗi sự kiện ArtTech Fusion của Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH), phiên thảo luận đặc biệt với chủ đề “The Evolution of the Metaverse: Past, Present, and Future” (Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo) đã thu hút đông đảo giảng viên, sinh viên, cùng các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ và nghệ thuật. Tại phiên thảo luận, các diễn giả đã cung cấp một cái nhìn toàn diện về sự phát triển của Metaverse từ những giai đoạn đầu tiên cho đến hiện tại, đồng thời dự báo về tiềm năng và thách thức mà thế giới ảo này sẽ mang lại trong tương lai.
Mục tiêu và tầm quan trọng của phiên thảo luận
Phiên thảo luận được tổ chức với mục đích cung cấp cái nhìn sâu sắc về quá trình phát triển của Metaverse – một khái niệm đã thu hút sự chú ý của giới công nghệ trong suốt những năm qua. Mặc dù Metaverse đã xuất hiện từ khá lâu, nhưng sự phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, với sự tham gia của các ông lớn công nghệ như Meta (Facebook), Microsoft, và nhiều công ty khác, đã đưa nó trở thành một phần không thể thiếu trong dự báo về tương lai số.
Sự kiện này còn có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực sáng tạo công nghệ và phát triển bền vững, nhấn mạnh tầm quan trọng của ArtTech Fusion trong việc xây dựng và phát triển các nền tảng Metaverse, đồng thời làm nổi bật những tác động của công nghệ đối với môi trường và xã hội trong dài hạn. Thảo luận cũng đưa ra các giải pháp để cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và yêu cầu về phát triển bền vững trong một thế giới ngày càng số hóa.
Sự kiện được dẫn dắt bởi Phó Giáo sư Ping-Hsuan Han, một chuyên gia về Giao tiếp Người-Máy (HCI), Thực tế ảo (VR) và Công nghệ cảm giác đa chiều đến từ Đại học Công nghệ Quốc gia Đài Bắc, cùng sự tham gia của các diễn giả nổi bật: Giáo sư Hwang Dong Wook từ Đại học Kwangwoon (Hàn Quốc), Ông Cholwoong Kim, Giám đốc điều hành Petarainsoft Corp., và Ông Nguyễn Tiến Huy, Giám đốc điều hành Pencil Group. Những chuyên gia này đã chia sẻ những quan điểm và nghiên cứu mới nhất về sự phát triển của Metaverse, cũng như cách mà các công nghệ này đang thay đổi cách con người tương tác và kết nối trong không gian số.
Công nghệ cảm giác và tương lai của Metaverse
Phiên thảo luận bắt đầu với phần chia sẻ của Phó Giáo sư Ping-Hsuan Han, người đã mở rộng khái niệm về Metaverse và giới thiệu các công nghệ nền tảng đang thúc đẩy sự phát triển của thế giới ảo này. Phó Giáo sư Han đặc biệt nhấn mạnh vai trò của công nghệ cảm giác đa chiều (multisensory technologies) và cách nó có thể tạo ra một không gian tương tác hoàn toàn mới cho người dùng.
“Metaverse không chỉ là một thế giới kỹ thuật số. Nó là một không gian mà trong đó, cảm giác của con người được tái tạo và mô phỏng, mở ra cơ hội cho những trải nghiệm chưa từng có. Chúng ta không chỉ nhìn vào màn hình mà có thể tương tác với thế giới ảo qua nhiều giác quan, từ xúc giác đến thính giác và thị giác,” Phó Giáo sư Han chia sẻ.
Ông cũng đề cập đến những ứng dụng tiên tiến trong Thực tế mở rộng (XR), một lĩnh vực tích hợp Thực tế ảo (VR), Thực tế tăng cường (AR) và các công nghệ haptic (cảm giác) để tạo ra một môi trường ảo sống động và tương tác. Các ví dụ như AoEs, GroundFlow, WaterForm, và Metapunch X là những nghiên cứu điển hình trong việc phát triển những công nghệ giúp người dùng không chỉ thấy mà còn cảm nhận và tương tác với không gian xung quanh.
Phó Giáo sư Han nhấn mạnh rằng, trong tương lai, việc tích hợp các công nghệ này sẽ không chỉ mang lại những trải nghiệm thú vị trong giải trí mà còn mở ra những ứng dụng mới trong giáo dục, đào tạo và công nghiệp. Ví dụ, các công nghệ haptic có thể giúp tạo ra các trải nghiệm mô phỏng vật lý trong các tình huống đào tạo nguy hiểm, như huấn luyện lái xe hoặc mô phỏng các tình huống khẩn cấp trong y tế.
Digital Twin và Metaverse – Sự Tương Tác Giữa Thực và Ảo
Giáo sư Hwang Dong Wook tiếp theo đã đưa ra một góc nhìn độc đáo về sự kết hợp giữa Digital Twin (Sinh đôi kỹ thuật số) và Metaverse. Ông lý giải rằng, trong tương lai, các hệ thống Digital Twin, tức là các bản sao kỹ thuật số của các đối tượng, quá trình, hoặc hệ thống trong thế giới thực, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng và tương tác với các thế giới ảo.
“Metaverse không chỉ là một thế giới giả lập. Nó sẽ trở thành không gian mà chúng ta có thể tạo ra bản sao của những vật thể, con người và các hệ thống trong thế giới thực để tương tác trực tiếp với chúng. Các hệ thống Digital Twin sẽ giúp Metaverse trở nên chân thực và gắn kết với thực tế hơn bao giờ hết,” Giáo sư Hwang cho biết.
Ông cũng chỉ ra rằng các công nghệ như xe tự lái và các phương tiện thông minh đang thúc đẩy việc phát triển Metaverse trong bối cảnh ngày càng có nhiều không gian ảo được xây dựng trong các phương tiện di chuyển. “Xe tự lái không chỉ giúp giảm thiểu tai nạn mà còn mở ra cơ hội cho các trải nghiệm giải trí trong xe, từ đó tạo ra các không gian giải trí ảo gắn liền với các nền tảng Metaverse” – ông nói.
Điều này gợi ý rằng trong tương lai, người dùng có thể tham gia vào các hoạt động giải trí, học tập, hoặc làm việc ngay trong xe, kết nối trực tiếp với các dịch vụ và nội dung ảo mà không cần phải rời khỏi phương tiện. Đây là một xu hướng đang được các công ty công nghệ lớn nghiên cứu và phát triển.
Trong khi đó, yếu tố phát triển bền vững cũng được chú trọng khi các hệ thống Digital Twin giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và giảm thiểu lãng phí. Việc mô phỏng và phân tích các hoạt động trong thế giới ảo giúp đưa ra những quyết định sáng suốt về quản lý năng lượng, tài nguyên, và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong thế giới thực.
Lịch sử phát triển của Metaverse tại Hàn Quốc
Ông Cholwoong Kim, Giám đốc điều hành của Petarainsoft Corp., đã chia sẻ một cái nhìn sâu sắc về lịch sử phát triển của Metaverse tại Hàn Quốc, bắt đầu từ những năm 1990s.
Sau khủng hoảng tài chính 1997, nền kinh tế Hàn Quốc đối mặt với nhiều khó khăn, nhưng ngành công nghệ lại chứng kiến sự bùng nổ, đặc biệt là trong lĩnh vực IT và Internet. Những năm này cũng chứng kiến sự ra đời của Cyworld, mạng xã hội trực tuyến đầu tiên của Hàn Quốc, cho phép người dùng kết nối và tạo dựng không gian ảo. Bước vào những năm 2000s, game trực tuyến như The Lineage™ và The Starcraft™ trở thành những tựa game đình đám, xây dựng cộng đồng game thủ lớn và đưa nền văn hóa esports phát triển mạnh mẽ. Thời kỳ này, các trò chơi MMORPG đã tạo ra những không gian ảo nơi người chơi có thể giao lưu và kết bạn, là những nền tảng sơ khai cho Metaverse sau này.
Vào cuối thập kỷ 2010s, COVID-19 đã tạo ra cơ hội cho các nền tảng mạng xã hội 3D (SNSes) như VRChat và Second Life phát triển mạnh mẽ, tạo ra một cú hích cho việc xây dựng các không gian ảo thực sự, nơi người dùng có thể giao tiếp, học tập và làm việc từ xa. Chính nhờ những bước đi này, Hàn Quốc đã trở thành một trong những quốc gia tiên phong trong việc phát triển Metaverse, mở ra cơ hội lớn cho một tương lai số đầy tiềm năng.
Trải nghiệm thương hiệu mới trong Metaverse
Ông Nguyễn Tiến Huy, Giám đốc điều hành của Pencil Group, đã giới thiệu các sáng kiến về trải nghiệm thương hiệu mới trong Metaverse, đặc biệt là việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và 3D để tạo ra những nhân vật ảo có thể kết nối và giao tiếp với người tiêu dùng.
Ông chia sẻ về dự án LIBERA Nha Trang, nơi Pencil Group đã phát triển Flexie, một nhân vật AI đại diện cho dự án này.
“Flexie không chỉ là một nhân vật ảo. Nó là một biểu tượng của cách mà chúng tôi kết nối với khách hàng trong kỷ nguyên số. Với AI, chúng tôi có thể tạo ra các nhân vật ảo có thể xuất hiện trong các quảng cáo, sự kiện và thậm chí tham gia vào các cuộc phỏng vấn, giúp tạo ra sự kết nối mạnh mẽ hơn với người tiêu dùng,” ông Huy giải thích.
Ông cũng cho biết rằng việc sử dụng công nghệ AI và dựng hình 3D tiên tiến đã giúp Pencil Group tạo ra những sản phẩm có tính tương tác cao và mang lại giá trị thực cho các thương hiệu trong thế giới ảo.
Một tương lai số đầy tiềm năng
Phiên thảo luận “The Evolution of the Metaverse: Past, Present, and Future” đã khép lại với những quan điểm mới mẻ và sâu sắc về sự phát triển của Metaverse. Các diễn giả không chỉ trình bày về lịch sử và những thách thức mà Metaverse phải đối mặt, mà còn dự báo về một tương lai nơi mà các thế giới ảo sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong các lĩnh vực như giáo dục, giải trí, thương mại và truyền thông.
Thông qua các bài chia sẻ từ các chuyên gia, người tham gia không chỉ được hiểu rõ hơn về tiềm năng của Metaverse mà còn nhận thức được những cơ hội và thách thức mà công nghệ này mang lại. Với sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ như AI, VR, và các nền tảng cảm giác đa chiều, tương lai của Metaverse hứa hẹn sẽ mở ra một thế giới kết nối và tương tác mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Với những kiến thức thu được từ phiên thảo luận này, các cá nhân và tổ chức có thể chuẩn bị tốt hơn cho một tương lai số đầy tiềm năng, nơi mà Metaverse không chỉ là một xu hướng mà sẽ là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày, đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững và sáng tạo trong thế giới ảo.
| Nằm trong xu thế phát triển của lĩnh vực ArtTech, chuỗi hoạt động quốc tế ArtTech Fusion (ATF) được tổ chức thường niên do ArtTech Hub (ATH), các đơn vị thuộc Trường Công nghệ và Thiết kế UEH (CTD), Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đăng cai và phối hợp cùng các đơn vị trong và ngoài nước với các chủ đề khác nhau qua từng năm. Năm 2024, chuỗi hoạt động quốc tế ArtTech Fusion được tổ chức với chủ đề “New ArtTech for Future Generations” (ArtTech – Sự kết hợp mới cho thế hệ tương lai vì sự bền vững) nhằm khơi dậy, phát huy tư duy sáng tạo và hành động đổi mới của thế hệ tương lai, góp phần xây dựng một xã hội phát triển bền vững. Xuyên suốt hành trình ATF24 trong 03 ngày (22-24/10/2024) là hơn 30 hoạt động học thuật, thực tiễn gồm 05 bài tham luận chính (Keynote Speeches), 10 phiên thảo luận đặc biệt (Special Sessions), 05 phiên trình bày bài nghiên cứu song song (Parallel sessions), 05 Workshops, 01 ấn phẩm sách học thuật (Book Chapter), 09 triển lãm (Exhibitions), 01 chuyến kết nối di sản (Heritage Connection Trip), 01 buổi biểu diễn nghệ thuật (Tangible Performance). Năm 2025, chuỗi ArtTech Fusion diễn ra lần thứ 4 (ATF25), với chủ đề “Co-Creation for a Wondrous Future” (Đồng sáng tạo cho một tương lai diệu kỳ), dự kiến từ ngày 24 đến 26/9/2025. Đây là dịp để khám phá, trải nghiệm, giao lưu và sáng tạo trong thế giới kỳ diệu của nghệ thuật kết hợp công nghệ mới, hướng đến tương lai bền vững. Thông tin cập nhật về ATF25, vui lòng xem tại: Website: https://ath.ueh.edu.vn/ Fanpage: https://www.facebook.com/ueh.arttechhub. |
Tác giả: ThS. Nguyễn Thị Thanh Huyền – Khoa Thiết kế Truyền thông – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là bài viết nằm trong Chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng từ UEH với thông điệp “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng”, UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
